ZAMÓWIENIA DO 30 000 EURO

15 sty 2018, 11:37

ZAMÓWIENIA DO 30 000 EURO

Poniższy komentarz nie dotyczy zasad udzielania zamówień współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, do których także odniesiemy się w przyszłości. .

Zgodnie z art. 4 pkt 8 Pzp, przepisów tej ustawy (czytaj: ustawy - Prawo zamówień publicznych – w skrócie „Pzp”) nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro.

Użycie w art. 4 Pzp sformułowania „Ustawy nie stosuje się” oznacza, że do zamówień określonych w art. 4 pkt 8 Pzp nie mają zastosowania żadne przepisy Pzp, w tym dotyczące wnoszenia środków ochrony prawnej (odwołanie, skarga), z wyjątkiem przepisów dotyczących ustalania wartości zamówienia. Jest to oczywiste, ponieważ w celu ustalenia, czy wartość zamówienia nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro, zamawiający musi ustalić wartość zamówienia na podstawie art. 32-35 Pzp.

W postanowieniu z dnia 30 stycznia 2013 r., KIO 94/13, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że skoro „w protokole postępowania Druk ZP-PN w punkcie 2, Zamawiający podał, że wartość zamówienia określona została na kwotę 38.211,38 zł, co stanowi równowartość 9.506,26 euro. Zatem w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 4 pkt 8 ustawy Pzp, zgodnie z którym ustawy nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza kwoty 14 000 euro. Dla tych zamówień nieprzekraczających wskazanej wartości (bez podatku VAT) ustawodawca zrezygnował z obowiązku stosowania ustawy przez zamawiających, wymagając wyłącznie - zdaniem Izby - aby przy wydatkowanie środków publicznych, zamawiający przestrzegali zasad wynikających z przepisów o finansach publicznych, w tym art. 44 ust. 3 u.o.f.p., który to przepis stanowi m.in., że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Tym samym w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy Pzp, również w zakresie środków ochrony prawnej, o których stanowi dział VI ustawy Pzp. To oznacza, że odwołanie podlega odrzuceniu na podstawie wskazanego art. 189 ust.2 pkt 1 ustawy Pzp, zgodnie z którym Izba obowiązana jest odrzucić odwołanie, jeżeli w prowadzonym postępowaniu stwierdzi brak zastosowania przepisów ustawy Pzp.”

W postanowieniu KIO 94/13 Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę, że „Prowadzonego postępowania przez Zamawiającego, którego przedmiotem jest (…) nie można bowiem uznać w świetle ustawy Pzp za postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Tym samym Izba nie jest właściwa do udzielania ochrony prawnej uczestnikom tej procedury.”

Link do postanowienia z dnia 30 stycznia 2013 r., KIO 94/13:
ftp://ftp.uzp.gov.pl/KIO/Wyroki/2013_0094.pdf

Tak samo orzekła Krajowa Izba Odwoławcza w postanowieniu z dnia 17 marca 2009 r., KIO/UZP 260/09, w którym uznała, że „Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy Pzp, Prawa zamówień publicznych nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14.000 euro. Tym samym przy udzielaniu zamówień do podanej wartości nie mają zastosowania żadne przepisy ustawy, w tym dotyczące wnoszenia środków ochrony prawnej, jakimi są protesty i odwołania. Należy przy tym stwierdzić, że okoliczność, iż Zamawiający przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia stosując instytucje Prawa zamówień publicznych, nie ma znaczenia prawnego, w szczególności nie uprawnia wykonawców do skutecznego wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia protestu, do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.”

Link do postanowienia z dnia 17 marca 2009 r., KIO/UZP 260/09:
ftp://ftp.uzp.gov.pl/KIO/Wyroki/2009_0260.pdf

W uchwale z dnia 11 lutego 2016 r., KIO/KD 14/16, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że „Wyłączenie stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych oznacza, że ustawodawca nie narzuca Zamawiającemu stosowania określonego katalogu trybów, a także nie reguluje szczegółowo jego czynności w tym zakresie. Jednakże zauważenia wymaga fakt, że nawet przy braku obowiązku stosowania ustawy z powodu wartości planowanego zamówienia, to mimo tego Zamawiający winien wpierw, stosując zasady szacowania z art. 32 Pzp ustalić wartość planowanego zamówienia Jeśli jest ta wartość niższą niż 30 tys. euro to Zamawiający nie stosuje wprost przepisów ustawy Pzp, jednak musi pamiętać o zasadach obowiązujących w zamówieniach tj. zagwarantowanie wykonawcom nie dyskryminacyjnego dostępu do zamówień publicznych, ograniczenie ryzyka nieefektywnego wydatkowania środków publicznych oraz zapewnienie przejrzystości postępowania i wyboru wykonawcy. Ponadto zgodnie z zasadami wydatkowania środków publicznych zawartymi w ustawie o finansach publicznych, wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.”

Link do uchwały z dnia 11 lutego 2016 r., KIO/KD 14/16:
https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0010/31213/KIO-KD-14-16.pdf

Jeżeli wartość zamówienia nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro zamawiający, np.:

może opisać przedmiot zamówienia przez wskazanie znaków towarowych,
w przypadku zamówień na roboty budowlane, których termin wykonywania jest dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli umowa przewiduje zapłatę całości wynagrodzenia należnego wykonawcy po wykonaniu całości robót budowlanych - zamawiający nie jest obowiązany przewidzieć udzielania zaliczek,
w umowie zawartej na okres dłuższy niż 12 miesięcy nie musi zamieszczać postanowień o zasadach wprowadzania odpowiednich zmian wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy, w przypadku zmiany: stawki podatku od towarów i usług, wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu lub wysokości stawki składki na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne,
nie jest obowiązany określać w opisie przedmiotu zamówienia na usługi lub roboty budowlane wymagania zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie umowy o pracę osób wykonujących wskazane przez zamawiającego czynności w zakresie realizacji zamówienia, jeżeli wykonanie tych czynności polega na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22 §1 ustawy - Kodeks pracy.

Wybór sposobu przeprowadzenia postępowania w celu udzielenia zamówienia o wartości nieprzekraczającej wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro stanowi autonomiczną decyzję zamawiającego.

Jeżeli wartość zamówienia nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro to zamawiający nie stosuje wprost przepisów Pzp, jednak musi pamiętać o zasadach obowiązujących w zamówieniach tj. zagwarantować wykonawcom nie dyskryminacyjny dostęp do zamówień publicznych, ograniczyć ryzyko nieefektywnego wydatkowania środków publicznych oraz zapewnić przejrzystości postępowania i wyboru wykonawcy. Zgodnie z zasadami wydatkowania środków publicznych zawartymi w ustawie o finansach publicznych, wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.

Wydatkowanie środków publicznych jest jednym z procesów związanych z ich rozdysponowaniem. Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (dalej jako „UsFinPub”), wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w ustawie budżetowej, uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego lub planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych. Zgodnie natomiast z art. 44 ust. 3 UsFinPub, wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, a także w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Dokonywanie wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów (…), oznacza, że nabywane dostawy, usługi lub roboty budowlane, do których nie stosuje się przepisów Pzp, powinny stanowić rzeczywistą potrzebę zamawiającego, związaną z celem jego działalności.

Dokonywanie wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów (…) oznacza również nabywanie dostaw, usług lub robót budowlanych za ceny rynkowe tych świadczeń (racjonalne wydatkowanie środków publicznych).

Nie ulega natomiast wątpliwości, że np. zawarcie umowy z bankiem na obsługę budżetu gminy z pominięciem przepisów Pzp, jeżeli obowiązek taki wynikał z przepisów Pzp, stanowi naruszenie w istotny sposób art. 264 ust. 4 UsFinPub a także zasady gospodarowania środkami publicznymi w zakresie oszczędnego dokonywania wydatków publicznych, o których mowa w art. 44 ust. 3 UsFinPub.

Zgodnie z art. 254 pkt 4 UsFinPub w toku wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązują następujące zasady gospodarki finansowej zlecanie zadań powinno następować również na zasadzie wyboru najkorzystniejszej oferty, z uwzględnieniem przepisów o zamówieniach publicznych, a w odniesieniu do organizacji pozarządowych - z odpowiednim zastosowaniem art. 43 i art. 221 tej ustawy. Ponadto zgodnie z art. 47 ustawy o finansach publicznych podmiot wnioskujący o przyznanie środków publicznych na realizację wyodrębnionego zadania powinien przedstawić ofertę wykonania zadania zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, gwarantującą wykonanie zadania w sposób efektywny, oszczędny i terminowy. Nie oznacza to jednak, że w celu dokonywania wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, zamawiający zawsze będzie stosować procedury ofertowe. W przypadku, gdy wartość zamówienia nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro, zamawiający może również nabywać dostawy, usługi lub roboty budowlane również po negocjacjach w wybranym wykonawcą.

Udzielenie zamówienia po negocjacjach tylko z jednym wykonawcą będzie możliwe w sytuacji, gdy ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane będzie natychmiastowe udzielenie zamówienia, a nie będzie można zachować terminów umożliwiających udzielenie zamówienia, przeprowadzając postępowanie w procedurze konkurencyjnej, a także w przypadku zaistnienia przesłanek typowych dla trybu zamówienia z wolnej ręki, np.:

jeżeli dostawy, usługi lub roboty budowlane mogą być świadczone tylko przez jednego wykonawcę z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze lub związanych z ochroną praw wyłącznych wynikających z odrębnych przepisów - jeżeli nie istnieje rozsądne rozwiązanie alternatywne lub rozwiązanie zastępcze, a brak konkurencji nie jest wynikiem celowego zawężenia parametrów zamówienia,
jeżeli w postępowaniu prowadzonym uprzednio w procedurze ofertowej nie zostały złożone żadne oferty lub wszystkie oferty zostały odrzucone lub wszyscy wykonawcy zostali wykluczeni z postępowania, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione,
możliwe jest udzielenie zamówienia na dostawy na szczególnie korzystnych warunkach w związku z likwidacją działalności innego podmiotu, postępowaniem egzekucyjnym albo upadłościowym.

Do postępowania o wartości zamówienia nieprzekraczającej wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro nie mają zastosowania przepisy art. 17 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej jako „UsDysFinPub”).

Nie będzie zatem naruszeniem dyscypliny finansów publicznych w postępowaniu o wartości zamówienia nieprzekraczających wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro, jeżeli zamawiający, np.:

określi warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub wymagane od wykonawców środki dowodowe w sposób niezwiązany z przedmiotem zamówienia lub nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia,
udzieli zamówienia na podstawie umowy ramowej z istotną zmianą warunków udzielenia zamówienia określonych w umowie ramowej,
zmieni umowę lub umowę ramową z naruszeniem zmian przewidzianych w warunkach postępowania.

Co do zasady przepisów Pzp nie stosuje się również w przypadku, gdy na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp, podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp, przyznając środki finansowe na dofinansowanie projektu, uzależniają ich przyznanie od zastosowania przy ich wydatkowaniu zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji i przejrzystości.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 Pzp podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp, przyznając środki finansowe na dofinansowanie projektu, mogą uzależnić ich przyznanie od zastosowania przy ich wydatkowaniu zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji i przejrzystości. Oznacza to, że podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp, przyznając środki finansowe na dofinansowanie projektu, nie mogą żądać od podmiotów, którym przyznały środki finansowe na dofinansowanie projektu, stosowania przepisów Pzp, bez względu na wartość zamówienia. Zgodnie z art. 3 ust. 3 Pzp podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp, przyznając środki finansowe na dofinansowanie projektu, nie mogą nałożyć na podmioty, którym przyznały środki finansowe na dofinansowanie projektu, obowiązku stosowania Pzp w taki sposób, by podmioty te stały się zamawiającym w rozumieniu art. 2 pkt 12 Pzp. W takim przypadku podmioty, którym przyznały środki finansowe na dofinansowanie projektu, mogą w przetargu publicznym stosować instytucje Pzp, jednak zastosowanie przepisów Pzp w takim przypadku nie będzie równoznaczne z udzieleniem zamówienia publicznego w rozumieniu przepisów Pzp.

Regionalna Izba Obrachunkowa w Rzeszowie w uchwale z dnia 4 maja 2011 r., X/2035/2011, uznała, że „Zawarte w § 10 załącznika nr 4 do badanej uchwały zastrzeżenie dotyczące stosowania prawa zamówień publicznych oraz oświadczenie zamieszczone w końcowej części rozliczenia (załącznik nr 5 do uchwały) o treści: „zamówienia na usługi i zakupy za środki finansowe uzyskane w ramach umowy zostały dokonane zgodnie z przepisami prawa zamówień publicznych” nie znajdują podstaw prawnych. Zakres podmiotowy ustawy - Prawo zamówień publicznych określony w art. 3 ust. 1 Pzp nie wskazuje podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych jako zobligowanych do stosowania jej przepisów. Natomiast z treści przepisu art. 3 ust. 3 Pzp wynika, że podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp, przyznając środki finansowe na dofinansowanie projektu, mogą uzależnić ich przyznanie od zastosowania przy ich wydatkowaniu zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji i przejrzystości. Przepis ten nie uprawnia do uzależnienia przyznania środków od zastosowania przepisów prawa zamówień publicznych, a jedynie pozwala na uzależnienie przyznania środków od zastosowania przy ich wydatkowaniu niektórych zasad określonych w tej ustawie, a mianowicie zasady równego traktowania, zasady uczciwej konkurencji i zasady przejrzystości.” (źródło: Legalis Numer 365187).

Jeżeli wartość zamówienia nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro, a zamawiający zastosuje przepisy Pzp, zawarta umowa będzie ważną.

Jak należy rozumieć art. 11 ust. 5 Pzp, zgodnie z którym zamawiający może zamieścić w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie, którego zamieszczenie w Biuletynie ze względu na wartość zamówienia albo konkursu nie jest obowiązkowe.

Jeżeli wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30.000 euro, zamawiający nie zamieszcza ogłoszenia o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych.

Na podstawie art. 11 ust. 5 Pzp zamawiający może natomiast zamieścić w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie, którego zamieszczenie w tym Biuletynie ze względu na wartość zamówienia albo konkursu nie jest obowiązkowe. Przepis art. 11 ust. 5 Pzp odnosi się do przypadku gdy wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp. W takim przypadku zamawiający przekazuje ogłoszenie o zamówieniu Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej, w celu opublikowania ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (ogłoszenie obowiązkowe) i chcąc dotrzeć z informacją o zamówieniu lub konkursie do możliwie najszerszego kręgu podmiotów zainteresowanych ubieganiem się o udzielenie zamówienia, może na podstawie art. 11 ust. 5 Pzp zamieścić ogłoszenie o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych (ogłoszenie nieobowiązkowe).

Odwrotna sytuacja została uregulowana w art. 11b ust. 1 Pzp.

Ustawy - Prawo zamówień publicznych nie stosuje się również do zamówień nas usługi społeczne o wartości nieprzekraczającej wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro.

O udzielaniu zamówień na usługi społeczne i stosowaniu art. 138o Pzp oraz regulaminie udzielania zamówień o wartości nieprzekraczającej wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro - w przyszłym tygodniu.

Opracowanie: Z. K. z conexis.pl

Pytania do problematyki zamówień o wartości do 30 000 euro oraz zamówień na usługi społeczne można przesyłać na e-mail:

[email protected]