Gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa musi mieć postać gwarancji bezwarunkowej

Gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa musi mieć postać gwarancji bezwarunkowej. Jeżeli gwarant uzależni zapłatę sumy gwarancyjnej od dokonania czynności sprawdzających, które mają wykazać zasadność żądania zamawiającego, to takie żądanie nie odpowiadałoby wymogom co do jej bezwarunkowości.

Za naruszenie wymogu „bezwarunkowości” nie może być uznany wymóg weryfikacji podpisów osób występujących w imieniu zamawiającego, tzw. klauzula złożenia żądania zapłaty kwoty wadium do gwaranta banku za pośrednictwem banku prowadzącego rachunek bankowy zamawiającego, który potwierdzi, że podpisy w oryginale widniejące na żądaniu zapłaty zostały złożone przez osoby uprawnione do reprezentowania zamawiającego (tzw. klauzula identyfikacyjna).

Klauzula identyfikacyjna jest tylko formą weryfikacji osób zgłaszających roszczenie, która nie odbiera gwarancji cech bezwarunkowości, nieodwołalności i płatności na pierwsze żądanie.

Zawarcie w treści gwarancji bankowej dodatkowej klauzuli identyfikacyjnej nie prowadzi zatem do utraty przez gwarancję bankową charakteru gwarancji bezwarunkowej.

Klauzula identyfikacyjna nie uniemożliwia zamawiającemu dochodzenia żądania wypłaty kwoty objętej gwarancją ani też nie nakazuje uzasadniania dochodzonego roszczenia.

W wyroku z dnia 7 lipca 2014 r., KIO 1279/14, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że wykonawca prawidłowo zabezpieczył wadium, a „wynikające z treści gwarancji bankowej oświadczenie o bezwarunkowym i nieodwołanym zobowiązaniu banku do zapłaty na pierwsze żądanie Zamawiającego kwoty wadium, wypełnia istotę gwarancji bankowej, określanej jako bezwarunkowa”.

Warunek bezwarunkowości gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej spełniony jest w przypadku, gdy zamawiający nie musi uzasadniać żądania zapłaty z tej gwarancji. Gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa straciłaby charakter gwarancji bezwarunkowej, gdyby żądanie zapłaty musiało być uzasadniane, a więc kiedy gwarant mógłby badać podstawy zasadności żądania zapłaty skierowanego przez zamawiającego do gwaranta.

W wyroku z dnia 14 maja 2009 r., KIO/UZP 570/09; KIO/UZP 571/09, Krajowa Izba Odwoławcza odniosła się do zagadnienia terminu zapłaty kwoty wadium (14 i 21 dni) określonego w gwarancji wadialnej, stwierdzając, że „(…) tak określonych terminów nie można uznać za wykraczające poza termin „niezwłocznie”. (...) Bezdyskusyjne jest to, że jest to termin o tyle nieokreślony, że oznacza „pierwszy możliwy do realizacji”.

Okoliczność, podnoszona przez Odwołującego (...) na rozprawie, że procedury obowiązujące u tego samego ubezpieczyciela powinny być prowadzone na takich samych zasadach, a jeden z oddziałów gwaranta określił w gwarancji wadialnej termin wypłaty roszczenia na 14 dni (...), a drugi oddział - na 21 dni (...) nie ma w ocenie Izby znaczenia dla rozstrzygnięcia. W przypadku takiego określenia terminów trudno znaleźć granicę, który z terminów można uznać za spełniający kryterium „niezwłoczności”. Jak stwierdził sam Odwołujący (...), zależy to od oceny konkretnej sytuacji, a z całą pewnością oceny takiej można dokonać dopiero po zaistnieniu wszystkich okoliczności, mogących mieć wpływ na realizację roszczenia. Niemniej jednak według składu orzekającego Zamawiający miał prawo z góry określić, że pod względem terminu realizacji wszystkie ze złożonych gwarancji mieszczą się w wymaganym terminie określonym w SIWZ jako termin „niezwłocznie”: zarówno gwarancja pozwalająca na realizację zobowiązania w terminie 14 dni, jak i 21 dni, a także gwarancja Odwołującego (...), określająca termin wypłaty wadium jako „niezwłocznie’, co jak sam Odwołujący wskazał, w zupełnie wyjątkowych sytuacjach może potrwać nawet 30 dni, co oznacza, że w pewnych sytuacjach określenie terminu w dniach może być korzystniejsze dla Zamawiającego, niż określenie terminu jako „niezwłocznie””.

Należy również zauważyć, że termin określony w dniach (np. 14, 21 dni) oznacza możliwości zapłaty przez gwaranta kwoty wadium do określonego dnia, a nie w tym właśnie dniu (co oznacza, że faktyczna realizacja zobowiązania wadialnego może nastąpić wcześniej).