Bezsporne między stronami oraz potwierdzone dowodami złożonymi w sprawie, są okoliczności faktyczne, że Odwołujący złożył jako jedyny wykonawca ofertę w postępowaniu oraz okoliczność, że w dniu 3 kwietnia 2017 r. o godzinie 10:18:44 dokonał w banku prowadzącym rachunek Zamawiającego wpłaty wadium w wymaganej kwocie 1300 złotych oraz, że nastąpiło to przed terminem składania ofert, który został wyznaczony na dzień 3 kwietnia 2017 r. na godzinę 11.00.
Bez wątpliwości Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że wadium wpłacone przez Odwołującego:
- zostało wniesione w dopuszczalnej przepisami art. 45 ust. 6 Pzp, formie pieniężnej,
- zostało przekazane przez Bank na właściwy - wskazany rachunek Zamawiającego,
- zostało wniesione w terminie wyznaczonym, tj. przed złożeniem oferty,
- zostało wniesione w wymaganej kwocie.
Krajowa Izba Odwoławcza nie podzieliła argumentacji Zamawiającego podniesionej na rozprawie, że literalna wykładnia treści art. 45 ust. 7 Pzp przy uwzględnieniu wprowadzonego ostatnią nowelizacją art. 89 ust. 1 pkt 7b Pzp nakazuje bezwzględne odrzucenie oferty, jeżeli wadium w pieniądzu zostało wniesione na rachunek bankowy zamawiającego w inny sposób niż przelewem i w tym przypadku brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania innych rodzajów wykładni. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej z ograniczeniem się tylko do wykładni literalnej przy odkodowywaniu normy prawnej mamy do czynienia wówczas, gdy ustawodawca w treści przepisu ujął jednocześnie zarówno cel, jak i funkcję tej normy. Wówczas to treść przepisu pozwala na pełne odczytanie jej treści normatywnej.
W niniejszym wypadku, w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, przyjęcie, że za prawidłowe należy uznać jedynie wadium wniesione przez wykonawcę w formie pieniężnej przez dokonanie przelewu na rachunek bankowy zamawiającego stoi w sprzeczności zarówno z celem zabezpieczenia wadialnego, jak również z funkcją jaką pełni w systemie prawa cywilnego ta forma zabezpieczenia złożonej w przetargu oferty.
Wszakże kierując się treścią art. 45 ust. 7 Pzp i podzielając argumentację Zamawiającego z analogiczną sytuacją mielibyśmy do czynienia, gdyby podmiot zamawiający posiadał rachunek wyłącznie w spółdzielczej kasie oszczędnościowo - kredytowej. Wszakże wówczas nie mielibyśmy do czynienia z przelewem na rachunek bankowy w rozumieniu art. 45 ust. 7 ustawy Pzp i wniesienie wadium w pieniądzu byłoby w takim przypadku niemożliwe do ustanowienia - zgodne z literalnym brzmieniem tego przepisu.
Należy bowiem wskazać, iż obecne tendencje wykładni prawa zmierzają do każdorazowego wykorzystywania do odkodowywania znaczenia ujętych w przepisach norm prawnych wykładni mieszanej, w tym jej celowościowej i funkcjonalnej odmiany. Wszakże samo literalne rozumienie przepisów nie pozwala na dostateczne ujęcie i wyrażenie intencji ustawodawcy, przy uwzględnieniu faktu, iż zamówienia publiczne są tą gałęzią prawa, gdzie materializują się interesy w ujęciu wspólnotowym przy dość silnej regulacji na poziomie UE.
Ustawa Pzp zawiera bowiem zarówno regulacje stricte cywilistyczne, jak również regulacje w ujęciu publicznoprawym, zaś do ich odczytania nie sposób pominąć dyrektyw 2014/24/UE oraz 2014/25/UE. Choć instytucja wadium nie jest specyficzną instytucją prawa UE to nie można zapominać o naczelnych zasadach zamówień publicznych, w tym wyrażonej w nowym ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy Pzp zasadzie proporcjonalności. Działanie oparte na tej zasadzie winno wykorzystywać sankcje niezbędne i konieczne dla zachowania podstawowych standardów procedury ubiegania się o zamówienie publiczne, w tym zasady równego traktowania wykonawców oraz uczciwej konkurencji. Na powyższą zasadę wskazywał Zamawiający zapominając jednak, że w przypadku wniesienia wadium w formie gwarancji, orzecznictwo oraz doktryna dopuszczają powszechnie instytucję wykładni oświadczeń woli w oparciu o treść przepisu art. 65 § 1 ustawy Kodeks cywilny. Wówczas bowiem interpretacja wyrażonych w treści gwarancji oświadczeń woli, mimo ich literalnego brzmienia, pozwala na swego rodzaju odkodowanie znaczenia ujętych tam faktycznie oświadczeń w miejsce ich literalnej treści przy uwzględnienia zgodnego zamiaru stron stosunku obligacyjnego, jaki został wyrażony w tym dokumencie. Gdyby zatem dopuścić taką możliwość swego rodzaju ustalania i dekodowania „gwarancyjnej” i „zabezpieczającej” funkcji dla wadium wnoszonego w formach ujętych w treści art. 45 ust. 6 pkt 2 - 5 ustawy Pzp z pominięciem formy pieniężnej ujętej w treści art. 45 ust. 6 pkt 1 ustawy Pzp działanie takie kłóciłoby się z zasadą równego traktowania wykonawców.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, przyjmując prawidłowość wniesienia wadium w postaci wpłaty gotówki na rachunek Zamawiającego, nie mamy w tym przypadku z działaniem contra legem, tj. działaniem wbrew treści art. 89 ust. 1 pkt 7b Pzp oraz powiązanego z nim art. 45 ust. 1 i 7 Pzp.
Zdaniem Izby doprowadzenie do sytuacji, iż Zamawiający dysponuje środkami pieniężnymi wpłaconymi na jego rachunek bankowy tytułem wadium przez wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia (składającym ofertę), która to kwota została wpłacona w wymaganej wysokości oraz terminie powoduje, że mamy do czynienia zarówno z prawidło jak i skutecznie wniesionym zabezpieczeniem wadialnym. (…)
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej przepisy Pzp, w obecnym brzmieniu, w przypadku wpłaty wadium gotówką w kasie banku, nie dają możliwości odrzucenia oferty, gdy wadium wniesiono w przewidzianej formie, tj. w pieniądzu, w wymaganej wysokości, w wyznaczonym terminie - przed upływem terminu składania ofert oraz we właściwym miejscu - na rachunek bankowy Zamawiającego.
Analogiczna sytuacja została oceniona również w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 lutego 2017 r. sygn. akt KIO 217/17, wskazanym przez Odwołującego, którą to argumentację Izba w niniejszym składzie podziela w całej rozciągłości. W analogicznym stanie faktyczny Izba w powyższym wyroku wskazała, że: W tych okolicznościach, Izba wzięła pod uwagę, że oferta odwołującego pozostawała zabezpieczona wadium, które jednocześnie gwarantowało w sposób właściwy interesy zamawiającego. Sposób wniesienia tego wadium nie naruszał żadnego z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa z zakresu obrotu pieniężnego.
Jedynie na marginesie Izba wskazuje, odnosząc się do postulatu Zamawiającego zmierzającego do wskazania przykładów nieprawidłowego wniesienia wadium w formie pieniądza, że jako przykład wskazać można wpłatę gotówki bezpośrednio w kasie w siedzibie zamawiającego lub fizyczne dołączenie gotówki do złożonej w postępowaniu oferty. Wówczas bowiem, bez ingerencji podmiotu zamawiającego, nie dojdzie do zdeponowania tych środków na jego rachunku bankowym (które to sytuacje miały w przeszłości miejsce i były już podstawą orzekania, choćby w ramach wyroku Zespołu Arbitrów przy Prezesie UZP z dnia 28 września 2006 r. w sprawie rozpoznawanej pod sygn. akt UZP/ZO/0-2526/06).
Wyrok z dnia 10 maja 2017 r., KIO 743/17
Źrodło: www.uzp.gov.pl