Odwołujący zarzucił naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp, które miały wpływ na wynik niniejszego postępowania:
- art. 226 ust. 1 pkt 14 przez niezasadne uznanie, że zmaterializowały się podstawy do zastosowania tego przepisu, podczas gdy Odwołujący wniósł wadium oraz uczynił to w sposób prawidłowy, w konsekwencji czego brak było podstaw do odrzucenia jego oferty, w szczególności nie doszło do niezgodności oferty z postanowieniami SWZ, ponieważ postanowienia SWZ nie zawierały wymogu, aby wniesione wadium musiało obejmować okres związania ofertą,
- art. 97 ust. 5 ustawy Pzp przez niezasadne uznanie, że Odwołujący wniósł wadium w sposób nieprawidłowy, niezgodny z zasadami wnoszenia wadium przewidzianymi treścią tego przepisu, podczas gdy Odwołujący wniósł wadium oraz uczynił to w sposób prawidłowy, w konsekwencji czego brak było podstaw do odrzucenia jego oferty, w szczególności przepis nie zawiera wymogu, aby wniesione wadium musi obejmować okres związania ofertą,
- art. 281 ust. 2 pkt 10 ustawy Pzp przez odrzucenie oferty Odwołującego w oparciu o wymogi, które nie zostały przewidziane w SWZ, w szczególności nie zawierały wymogu, aby wniesione wadium musi obejmować okres związania ofertą,
- art. 226 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 16 ustawy Pzp przez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady należytej staranności i dążąc do wyboru oferty z pominięciem wyjaśnienia wszelkich wątpliwości pojawiających się w toku postępowania, a dotyczących składanych przez wykonawców dokumentów o niebagatelnym znaczeniu dla ich statusu w postępowaniu, a to nie pochylenie się nad treścią gwarancji, zaniechanie dokonania jej wykładni z poszanowaniem art. 65 k.c. oraz zaniechanie wyjaśnienia przyczyn budzącej oczywiste wątpliwości treści gwarancji i w konsekwencji odrzucenie najkorzystniejszej oferty Odwołującego, w sytuacji gdy z treści gwarancji wprost wynika jaki jest cel jej udzielenia, a zatem nie można interpretować wykładni oświadczeń w sposób oderwany od woli stron faktycznie wyrażonej w treści gwarancji, w okolicznościach faktycznych sporu zaistniała omyłka pisarska nie mogąca stanowić podstawy do uznania, iż przedłożona gwarancja bankowa jest wadliwa, a zatem brak było podstaw do odrzucenia oferty Odwołującego.
W uzasadnieniu faktycznym i prawnym odrzucenia oferty Zamawiający podał, że złożona przez Odwołującego oferta nie została zabezpieczona wadium w sposób prawidłowy, ponieważ wadium musi obejmować okres związania ofertą, a z treści dołączonej do oferty gwarancji bankowej wynika, że jest ona ważna od dnia 8 sierpnia 2025 r. do dnia 6 września 2025 r., podczas gdy okres związania ofertą w postępowaniu obejmuje zakres czasowy od dnia 11 sierpnia 2025 r. do dnia 9 sierpnia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie, nakazała zamawiającemu unieważnienie wyboru najkorzystniejszej oferty i odrzucenia oferty odwołującego oraz nakazała Zamawiającemu ponowne przeprowadzenie badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego
Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że Zamawiający rozstrzygając zaistniałe zagadnienie skróconego o trzy dni terminu gwarancji bankowej wadialnej (do dnia 6 września 2025 r., a nie do dnia 9 września 2025 r.) postanowił odrzucić ofertę odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy Pzp, jako nie zabezpieczoną wadium na pełen okres wymaganego terminu związania ofertą, przy czym przed czynnością odrzucenia oferty, nie dokonał żadnych działań w tym wyjaśniających z udziałem wykonawcy odrzuconej oferty.
Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że funkcjonują dwa rozbieżne kierunki orzecznictwa.
Zgodnie z pierwszym kierunkiem, ani przepisy ustawy Pzp, ani przepisy rozporządzenia ministra właściwego do spraw gospodarki wydane na podstawie art. 128 ust. 6 ustawy Pzp nie przewidują i nie regulują zaistniałej spornej sytuacji to jest czy można złożyć, uzupełnić czy poprawić dokument wadialny. W takiej sytuacji, przywołując rozporządzenie ministra właściwego do spraw gospodarki wydanego na podstawie delegacji art. 128 ust. 6 ustawy Pzp, należało by uznać jakiekolwiek próby konwalidacji dokumentu wadialnego za niedopuszczalne. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej nie sposób nie wziąć pod uwagę orzecznictwa wskazującego na obowiązek zamawiającego chociażby próby wyjaśnienia wątpliwości w związku ze złożonym dokumentem wadialnym, jako obowiązku należytej staranności po stronie zamawiającego. Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniając przy rozstrzygnięciu sprawy przywoływane orzecznictwo przez Zamawiającego i Przystępującego, wzięła pod uwagę argumentację formalną i prawną odwołującego wynikającą z art. 65 § 1 i § 2 oraz art. 56 k.c. w związku z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp, który do spraw nieuregulowanych w ustawie Pzp odsyła do przepisów kodeksu cywilnego.
Przede wszystkim Krajowa Izba Odwoławcza wzięła pod uwagę złożone w poczet materiału dowodowego gwarancję bankową wadialną z dnia 8 sierpnia 2025 r. i aneks nr 1 do tej gwarancji bankowej wadialnej w formie tekstu jednolitego z dnia z dnia 4 września 2025 r. gdzie strony tej gwarancji ostatecznie zdecydowały, że gwarancją wadialną objęty jest okres od dnia 8 sierpnia 2025 r. do dnia 9 sierpnia 2025 r. a nie jak pierwotnie do dnia 6 września 2025 r. Odwołujący złożył powyższy wniosek dowodowy. Odwołujący powołał się na § 1 obydwu Gwarancji który określa, że gwarancja udzielana jest do wskazanego postępowania zamawiającego to jest do przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
W dalszej argumentacji popierającej złożony wniosek dowodowy Odwołujący powołał się nie tylko na racjonalność stron zawierających umowę gwarancji, ale także na fakt, iż dzień 6 września 2025 r. to sobota, co do zasady dzień wolny od pracy, na który nie wyznacza się terminu końcowego związania ofertą, a dzień wynikający z aneksu to 9 września 2025 r. dzień przypadający na wtorek to jest dzień roboczy, zgodnie z końcowym terminem związania oferty ustalonym przez zamawiającego. Wywodząc z powyższych faktów celowość działania stron umowy gwarancji wadialnej, Krajowa Izba Odwoławcza podzieliła wywód Odwołującego co do omyłki w oznaczeniu ostatniego dnia terminu związania ofertą, ponieważ w przeciwnym przypadku nie znajduje się usprawiedliwienia dla racjonalności działania stron zawierających umowę gwarancji, mającej zapewnić skuteczność złożonej oferty i efektywności wysiłku wykonawcy, który podejmuje się złożyć ofertę celem uzyskania zamówienia. Tego rodzaju rozumowanie Odwołującego zwłaszcza materializuje się w sytuacji, gdy zamawiający faktycznie zakończył czynności zmierzające do wyboru najkorzystniejszej oferty w dniu 22 sierpnia 2025 r., czyli w czasie obowiązywania umowy bankowej wadialnej zawartej pierwotnie na czas od dnia 8 sierpnia 2025 r. (termin składania ofert upływał w dniu 11 sierpnia 2025 r. godz.9.30) do dnia 6 września 2025 r.
Dla składu orzekającego uwzględniając odwołanie istotne znaczenie miał także fakt, że strony aneksowały termin obowiązywania gwarancji przez upływem jej ważności to jest w dniu 4 września 2025 r., gdy jej ważność na mocy umowy z dnia 8 sierpnia 2025 r. upływała w dniu 6 września 2025 r., czyli dwa dni później niż zawarto aneks nr 1/2025 do gwarancji bankowej wadialnej Nr (…) stanowiący tekst jednolity z dnia 4 września 2025 r. Tym samym w ocenie składu orzekającego Odwołujący zapewnił utrzymanie gwarancji wadialnej w sposób nieprzerwany w okresie związania ofertą, który zgodnie z SWZ, po zmianie pierwotnego terminu składania ofert wyznaczonego pierwotnie na dzień 28 lipca 2025 r. do godziny 9.30., obowiązywał od dnia 13 sierpnia 2025 r. do dnia 9 września 2025 r.
W zaistniałym sporze elementem przesądzającym o zasadności odwołania zadecydował cel, zamiar zawierania gwarancji wadialnej w tym przypadku bankowej, która miała zabezpieczać ofertę, ponieważ żadne okoliczności sprawy nie wskazywały na brak racjonalności działań odwołującego, który obecny na rozprawie oświadczył do protokołu: „w tym miejscu właściciel firmy Pan R.K., oświadcza do protokołu, że składając gwarancję był przekonany, że jest ona prawidłowa i zawarta na prawidłowy okres i dopiero w dniu 22 sierpnia 2025 r. dostał wiadomość od zamawiającego, że odrzuca jego ofertę, ponieważ gwarancja ma za krótki termin - zamiast 9 września, 6 września.”
Krajowa Izba Odwoławcza powołując się na treść art. 56 k.c. stwierdziła, że w tym przypadku ustalonym zwyczajem jest, że jak klient zwraca się do banku o gwarancję wadialną na pełny, a nie częściowy okres zabezpieczenia oferty, który wyznacza termin związania ofertą, ponieważ w innym przypadku zawarcie umowy gwarancji wadialnej byłoby bezcelowe i z góry nieważne. W świetle przywołanych powyżej przepisów Krajowa Izba Odwoławcza uznała za usprawiedliwione postępowanie Odwołującego, który otrzymując w dniu 22 sierpnia 2025 r. decyzję Zamawiającego o odrzuceniu jego oferty, miał prawo skutecznie posłużyć się aneksem Nr 1 gwarancji wadialnej bankowej.
Krajowa Izba Odwoławcza wskazała również na obowiązek Zamawiającego wyjaśniania podobnych sytuacji i przedstawienia gwarancji wadialnej, znajdując oparcie w przepisach art. 128 ust. 1 i ust. 4 ustawy Pzp, stwierdzając, że na zachowaniu takim zamawiającego nie stoi na przeszkodzie regulacja art. 128 ust. 6, ponieważ instytucja wadium znajduje umocowanie w art. 97 i 98 ustawy Pzp, a przepis art. 128 reguluje nie tylko podmiotowe środki dowodowe, ale również inne dokumenty lub oświadczenia składane w postępowaniu i nie znajduje podstaw do wyłączenia z nich gwarancji wadialnych.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej Odwołujący nie dopuścił do przerwy w zabezpieczeniu wadialnym w całym okresie związania ofertą (od dnia 11 sierpnia 2025 r. do dnia 9 września 2025 r.) zawierając aneks Nr 1 w dniu 4 września 2025 r., a czynność odrzucenia oferty odwołującego nastąpiła w czasie zabezpieczenia oferty wadium to jest w dniu 22 sierpnia 2025 r. Zupełnie inaczej należało by ocenić pozycję prawną oferty Odwołującego, gdyby czynność Zamawiającego odrzucenia oferty miała miejsce poza okresem zabezpieczenia oferty wadium, po dniu 6 września 2025 r.
Wyrok z dnia 9 października 2025 r., KIO 3628//25