Zastosowanie kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert nigdy nie było problemem. Problemem było i jest niezrozumienie zastosowania ceny jako jedynego kryterium oceny ofert. Dziś, wręcz w dobrym tonie jest twierdzenie, że powodem „złej jakości” zamówienia jest zastosowanie kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert. Twierdzenie tak absurdalne, że nie sposób o jakąkolwiek racjonalną polemikę. Bo gdyby zapytać, dlaczego… trudno oczekiwać racjonalnej odpowiedzi.
Zgodnie z motywem 92 dyrektywy 2014/24/UE: „Należy zachęcać instytucje zamawiające do wybierania takich kryteriów udzielenia zamówienia, które umożliwią im otrzymanie wysokiej jakości robót budowlanych, dostaw i usług, optymalnie odpowiadających ich potrzebom.” Zgodnie natomiast z art. 17 ustawy Pzp zamawiający powinien udzielać zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość dostaw, usług oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.
Jeżeli ze względu na specyfikę przedmiotu zamówienia, zastosowanie kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert umożliwia zamawiającemu otrzymanie najwyższej jakości robót budowlanych, dostaw i usług, optymalnie odpowiadających jego potrzebom (a potwierdza to praktyka udzielania zamówień publicznych), to warto zapytać tych, którzy to negują: gdzie jest ten problem.
Uzyskanie wysokiej jakości robót budowlanych, dostaw i usług to nie tylko kryteria oceny ofert. To również opis przedmiotu zamówienia, warunki udziału w postępowaniu, warunki umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Warto więc zadać kolejne pytanie: czy zastosowanie kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert uniemożliwia udzielanie zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych lub uzyskanie najlepszych efektów zamówienia. Oczywiście, że tak, ale wyłącznie w przypadku, gdy zamawiający zastosuje kryterium ceny jako jedyne kryterium oceny ofert, wiedząc, że zastosowanie ceny i innych kryteriów oceny ofert w odpowiednich wagach umożliwi nabycie dostaw, usług, oraz robót budowlanych w jakości lepszej niż w przypadku zastosowania kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert.
Przepis art. 246 ust. 2 ustawy Pzp wskazuje, w jakich warunkach zamawiający może zastosować kryterium ceny jako jedyne kryterium oceny ofert albo jako kryterium o wadze przekraczającej 60%. Przepisy ustawy Pzp pozostawiają więc zamawiającemu swobodę co do zastosowania ceny jako jedynego kryterium oceny ofert. Przepisy ustawy Pzp nie narzucają również zamawiającemu obowiązku zastosowania innych kryteriów oceny ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
O wyborze kryteriów oceny ofert i ich wagach decyduje zamawiający. Katalog kryteriów oceny ofert jest katalogiem otwartym. Warunkiem jest, by zamawiający opisał kryteria oceny ofert w sposób jednoznaczny i zrozumiały, kryteria oceny ofert i ich opis nie pozostawiały zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru najkorzystniejszej oferty oraz umożliwiały weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach, były związane z przedmiotem zamówienia i nie dotyczyły właściwości wykonawcy, w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej.
Uzyskanie najlepszej jakości chociażby robót budowlanych, to nie tylko kryteria oceny ofert. To również doświadczenie wykonawcy oraz osób skierowanych do realizacji robót budowlanych, wymagania jakościowe i sposób wykonania robót budowlanych opisane w specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych, wykonywanie nadzoru inwestorskiego…
Zastosowanie kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert nie jest zmorą polskiego systemu zamówień publicznych. Dziś jest to kryterium popularne, obiektywne i mierzalne. Jeżeli zamawiający właściwie ukształtuje pozostałe warunki zamówienia, zastosowanie kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert jest nie tylko dopuszczalne, ale także racjonalne.
Dziś tylko ten kwestionuje uzyskanie najlepszej jakości dostaw, usług lub robót budowlanych wskutek zastosowania kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert, kto nie rozumie przepisów ustawy Pzp.
Nie ma problemu „cena100%, bo nigdy go nie było.