Czy zamawiający może stosować subiektywne kryteria oceny ofert?

W wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r., KIO 2636/12, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że przepisy Pzp nie zabraniają zamawiającemu określenia kryteriów oceny ofert, które charakteryzować się będą pewnym poziomem subiektywizmu.

Stan faktyczny:

Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 13 Pzp, poprzez subiektywne i naruszające uczciwą konkurencję określenie w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) opisu kryteriów, którymi zamawiający będzie się kierował przy wyborze oferty wraz z podaniem znaczenia tych kryteriów i sposobu oceny ofert wraz ze sposobem przeprowadzenia prezentacji próbki oferowanego systemu

W specyfikacji istotnych warunków zamówienia zamawiający postanowił, że w ramach kryterium „ocena prezentacji” ocena oferowanego Systemu dokonana zostanie przez Zamawiającego według Zasad Oceny Prezentacji oraz scenariuszy prezentacji, przedstawionych w SIWZ. „Ocenie będą podlegać prezentacje próbek, podczas których zostaną przedstawione zagadnienia przewidziane w scenariuszach. Ocena prezentacji polegać będzie na oddzielnej ocenie każdego z zagadnień określonych w scenariuszach prezentacji przez każdego z Członków Komisji Przetargowej.

Każdy oceniający przypisuje ocenę TAK lub NIE do każdego z elementów weryfikowanych w obrębie każdego z zagadnień. Stosunek procentowy odpowiedzi twierdzących (TAK) do liczby elementów weryfikowanych w danym zagadnieniu będzie skutkował przyznaniem odpowiedniej ilości punktów zgodnie z poniższą regułą:
-  do 49,99 % - 0 pkt
-  50,00 % - 59,99 % - 1 pkt
-  60,00 % - 69,99 % - 2 pkt
-  70,00 % - 79,99 % - 3 pkt
-  80,00 % - 89,99 % - 4 pkt
-  90,00 % - 100,00 % - 5 pkt.

Każdy z Członków Komisji Przetargowej oceni każde z zagadnień i zostanie z tych ocen wyliczona średnia arytmetyczna w zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku.

Jeżeli w którymkolwiek z zagadnień oferta uzyska 0 pkt, Zamawiający odrzuci ofertę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy P.z.p. Każda oferta w ramach opisanej powyżej oceny może uzyskać maksymalnie 95 punktów (19 zagadnień ocenianych po maksymalnie 5 punktów).
Z kolei w Części III SIWZ, rozdziale 3 zamawiający opisał scenariusz prezentacji, który obejmował 19 zagadnień. W ramach każdego z zagadnień wskazano listę elementów, podlegających weryfikacji w ramach zagadnienia. Opisano również cele prezentacji w każdym zagadnieniu.

Uzasadnienie prawne:

W uzasadnieniu prawnym Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że przepisy Pzp nie zabraniają zamawiającemu określenia kryteriów oceny ofert, które charakteryzować się będą pewnym poziomem subiektywizmu oraz że uzasadnione jest to „zwłaszcza w przypadku kryteriów o charakterze jakościowym.”

Krajowa Izba Odwoławcza zgodziła się z odwołującym, że „jakościowe kryteria oceny ofert powinny być tak skonstruowane, aby maksymalnie ograniczyć subiektywne odczucie i preferencje oceniającego. Jednakże wbrew wywodom odwołującego, w ocenie Izby, zamawiający temu wymaganiu sprostał. Zamawiający wskazał, że w kryterium „ocena prezentacji” będą weryfikowane funkcjonalności (zagadnienia) wymienione w Rozdziale 3, Części III SIWZ. Analiza zaś tych postanowień SIWZ prowadziła do wniosku, że lista zagadnień miała charakter zamknięty i liczyła 19 pozycji.

Co więcej, zamawiający dołożył dużej staranności w celu wyspecyfikowania zamkniętej listy elementów, które w ramach danego zagadnienia będą weryfikowane. Wreszcie wskazano w SIWZ w sposób wyraźny, jaki będzie cel prezentacji.

Krajowa Izba Odwoławcza nie zgodziła się natomiast z odwołującym, że „zasady oceny kryterium „ocena prezentacji” pozwalały zamawiającemu na zupełną dowolność oceny propozycji składanych przez wykonawców. Przeciwnie, dowolność czy ocenność została ograniczona do minimum, co należy do rzadkości przy konstruowaniu kryteriów oceny ofert o charakterze jakościowym.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że „wbrew wywodom odwołującego, żaden przepis nie wymaga, aby ocena zamawiającego nie mogła być wypadkową ocen dokonywanych przez poszczególnych członków komisji przetargowej. Uszło uwadze odwołującego, że niektóre elementy weryfikowane w ramach poszczególnych zagadnień mają charakter ocenny. Przykładowo w elemencie 1 zagadnienia 19 badane będzie: czy interfejs pozwala w łatwy sposób na personalizowanie systemu (budowa własnego pulpitu/profilu z dostępem do wybranych funkcji)? Z kolei w elemencie 18 zagadania 19 ustaleniu podlegać będzie: czy informacje w oknie są czytelne? W ocenie Izby, w przypadku pytań o charakterze ocennym zasadnym jest wypowiedzenie się przez poszczególnych członków komisji przetargowej. Nie jest również prawdą, iż ocena w spornym kryterium nie będzie się poddawała się weryfikacji wykonawców. Wykonawcy będą mogli wszak zapoznać się z kartami indywidualnej oceny ofert sporządzonymi przez członków komisji przetargowej. Zatem prawidłowość oceny końcowej samego zamawiającego, będzie mogła być oceniona przez wykonawców.”.

Teksty i sygnatury orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej pochodzą z bazy orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej dostępnej na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych www.uzp.gov.pl